Periyodik Yangın Kontrolü Kaç Yılda Bir Yapılır?

Yeni düzenlemeyle ilgili ilk sorulan soru çoğunlukla süreyle ilgilidir: bir apartmanın, otelin ya da fabrikanın kaç yılda bir kontrol ettirileceği. Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Taslakta yapılar kullanım amacına ve büyüklüğüne göre gruplara ayrılmış, her gruba ayrı bir süre verilmiştir.

Aşağıda yönetmelik taslağının ekinde yer alan periyodik kontrol tablosu (EK-1) açıklanmakta, bir binanın hangi satıra girdiğinin nasıl bulunacağı ve sürenin hangi tarihten itibaren işlediği örneklerle gösterilmektedir.

Kontrol süresini ne belirler?

Süre iki bilgiye göre belirlenir: binanın kullanım sınıfı ve o sınıf için tanımlanmış sınır değeri. Sınır değeri her sınıfta farklı bir ölçüye bağlanmıştır. Konutlarda yapı yüksekliğine, konaklama yapılarında oda sayısına, kurumsal, büro, ticaret ve toplanma yapılarında yapı inşaat alanına, endüstri ve depolama tesislerinde ise tehlike sınıfına bakılır.

Genel kural basittir: yapı büyüdükçe ya da risk arttıkça kontrol aralığı kısalır. Yüksek tehlikeli yerler için hiçbir sınır aranmaz; bu yerler büyüklüklerinden bağımsız olarak 3 yılda bir kontrol edilir.

Kullanım sınıfına göre kontrol süreleri

Her apartman periyodik kontrole tabi mi?

Hayır. Konutlar için ilk sınır 30,50 metre olarak belirlenmiştir. Bu yüksekliğin altında kalan konut binaları için tabloda bir satır bulunmaz. Periyodik kontrole yalnızca EK-1'de sayılan yapılar tabi tutulduğundan, 30,50 metrenin altındaki apartmanlar bu düzenlemeyle kontrol listesine alınmamıştır.

Yapı yüksekliği 30,50 ile 51,50 metre arasında kalan bir konut binası 5 yılda bir, 51,50 metre ve üzerindeki bir konut binası 4 yılda bir kontrol edilir. Hesapta “bina yüksekliği” değil “yapı yüksekliği” esas alınır; iki kavramın tanımı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte (BYKHY) ayrı ayrı yapılmıştır.

Fabrika ve depolarda süre neye göre belirlenir?

Endüstriyel tesislerde ve depolarda binanın büyüklüğüne değil, içinde yürütülen faaliyetin ya da depolanan malzemenin tehlike düzeyine bakılır. Düşük tehlikeli bir atölye 5 yılda bir kontrol edilirken aynı büyüklükteki yüksek tehlikeli bir tesis 3 yılda bir kontrol edilir.

Yüksek tehlikeli yapılarda kontrol tek bir uzmana bırakılmaz. YGU-3 seviyesindeki uzmanın, kimya alanından gelen YGU-K seviyesindeki uzmanla birlikte görev yapması öngörülmüştür; YGU-K'ye tehlikeli maddelerin tespiti ve sınıflandırılması görevi verilmiştir.

Bir binada birden fazla kullanım varsa hangi süre uygulanır?

Karma kullanımlı binalarda kontrol süresi kısa olan sınıf esas alınır. Bir bölümü 4 yıllık, diğer bölümü 5 yıllık sınıfa giren bina 4 yılda bir kontrol edilir. Alt katı mağaza, üst katları ofis olan ya da içinde depo bölümü bulunan binalar için bu kural sıkça uygulanacaktır.

Süre hangi tarihten itibaren hesaplanır?

• İlk periyodik kontrol

  Binanın kullanıma ilişkin belgesinin (yapı kullanma izin belgesi) tarihi esas alınır.

• Sonraki kontroller

  Bir önceki periyodik kontrol raporunun tarihi esas alınır.

• Esaslı tadilattan sonra

  Tadilat için uygunluk görüşü alınmışsa süre, tadilata ait yapı kullanma izin belgesinin onay tarihinden yeniden başlatılır.

Başvurunun, geçerli kontrol süresi dolmadan en geç 60 gün önce mahalli itfaiye teşkilatına yapılması gerekir. Süre kaçırılırsa geçerli bir yangın güvenlik raporu bulunmamasından doğan sorumluluk yöneticiye, yönetici yoksa yapı sahibine yüklenir ve ilgili idarece İmar Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanır.

Mevcut binalarda ilk kontrol ne zaman yapılacak?

Periyodik kontrole ilişkin hükümler 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girecektir. Kullanım izni alınmış mevcut yapıların ilk başvuruları 1 Ocak 2028'den itibaren bir yıl içinde yapılacaktır. Kullanım izni tarihine EK-1'deki süre eklendiğinde 2028'den daha geç bir tarih bulunursa, ilk başvuru için bu tarih esas alınır. Örneğin 2026'da kullanım izni almış, 4 yıllık sınıfa giren bir bina için 2030 yılı hesaplanır.

Bir binanın süresi nasıl bulunur?

1. 01
   Kullanım sınıfı belirlenir.

   Yapı kullanma izin belgesinde yazan kullanım amacına bakılır.

2. 02
   Sınır değeri bulunur.

   Konutta yapı yüksekliği, konaklamada oda sayısı, diğer binalarda yapı inşaat alanı, fabrika ve depoda tehlike sınıfı.

3. 03
   Karma kullanım kontrol edilir.

   Birden fazla sınıf varsa kısa süreli olan alınır.

4. 04
   Başlangıç tarihi hesaplanır.

   İlk kontrol için kullanım izni tarihi, sonrakiler için son rapor tarihi.

5. 05
   Başvuru tarihi takvime işlenir.

   Süre bitiminden en az 60 gün öncesi.