Periyodik kontrolün sonucunda bir binanın “uygun” ya da “uygun değil” sayılması, bina tarafı için maliyet ve sorumluluk doğurur. Bu nedenle uzmanın, sonucu etkilemeye yönelik taleplerle karşılaşması ihtimal dışı değildir. Taslakta bu durum için açık bir davranış kuralı öngörülür.
Bildirim yükümlülüğü ne zaman doğar?
Taslağın 8. maddesinin birinci fıkrasında iki durum sayılır. Birincisi, etik ilkelerle bağdaşmayan veya hukuka aykırı iş ve eylemlerde bulunmasının uzmandan talep edilmesidir. İkincisi, uzmanın görevini yerine getirirken bu tür bir eylem veya işlemden haberdar olmasıdır. Her iki durumda da uzman durumu mahalli itfaiye teşkilatına bildirir.
Hangi durumlar bildirim gerektirir?
| Örnek durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Bir eksikliğin rapora yazılmaması için menfaat teklif edilmesi | Hukuka aykırı talep; uzman hediye ve menfaat kabul edemez, durum itfaiyeye bildirilir |
| Kontrol günü için geçici olarak kaçış yollarının boşaltılıp sonra yeniden kapatılacağının öğrenilmesi | Görev sırasında öğrenilen aykırılık; bildirilir ve tespit edilen durum rapora yansıtılır |
| Muayene belgesinin sahte olduğundan şüphelenilmesi | Hukuka aykırı işlem; itfaiyeye bildirilir |
| Uzmana, projesini çizdiği binanın kontrolünün teklif edilmesi | Görev alınamayacak durum; mazeret 2 iş günü içinde itfaiyeye bildirilir |
Tablodaki örnekler kuralın uygulanış biçimini göstermek için hazırlanmıştır. Somut bir olayın hukuki niteliği ilgili mercilerce değerlendirilir; uzmana düşen görev bildirimdir.
Bildirim neden itfaiyeye yapılır?
Uzman, itfaiyenin görevlendirmesiyle ve itfaiye ile imzaladığı protokol çerçevesinde çalışır. Uzmanların tutum ve davranışlarını denetleme yetkisi de itfaiyeye verilmiştir. Bu nedenle sahada karşılaşılan aykırılığın ilk bildirileceği yer, görevi veren ve süreci denetleyen kurum olarak itfaiye belirlenmiştir. İtfaiye, gerekli gördüğü durumlarda konuyu Bakanlığa ya da ilgili idareye taşır.
Bildirim yapılması raporu değiştirir mi?
Bildirim, raporun yerine geçmez. Uzman, kontrol sırasında tespit ettiği eksiklik ve uygunsuzlukları EK-6 formunda işaretler ve EK-7 raporunda gösterir. Hukuka aykırı bir talebin reddedilmesi ve bildirilmesi, raporun bilimsel verilere ve mevzuata göre hazırlanması ilkesinin bir parçası olarak görülür.
Bildirim yapılmazsa ne olur?
Bildirim yükümlülüğü, 8. maddede düzenlenen sorumluluklar arasındadır. Bu sorumlulukları yerine getirmeyen uzmanın yetki belgesi Bakanlıkça iptal edilir. Ayrıca aykırılığın niteliğine göre genel hükümlerden doğan sorumluluk da gündeme gelebilir.
Dayanak
- Yönetmelik Taslağı Madde 8/1-ç: Hukuka aykırı taleplerin bildirilmesi
- Yönetmelik Taslağı Madde 8/2-d: Menfaat ve hediye yasağı
- Yönetmelik Taslağı Madde 21/3: Mazeret bildirimi
- Yönetmelik Taslağı Madde 22 ve 28/3: Denetim ve iptal
- Okan SARIİş Güvenliği Uzmanı
- Oğuzhan YAVUZİş Güvenliği Uzmanı