Bir binanın yangın tedbirlerini kontrol eden kişinin, o binanın projesinde, yapımında ya da malzeme tedarikinde çıkarı bulunmamalıdır. Taslağın 8. maddesinin ikinci fıkrasında bu ilke somut yasaklara dönüştürülür. Yasaklar iki grupta toplanır: ticari ilişki ve yakınlık ilişkisi.
Hangi ticari faaliyetler görev almaya engel olur?
Uzman, görevi süresince aşağıdaki faaliyetlerde bulunduğu projelerde veya yapılarda görev alamaz:
| Faaliyet | Örnek durum |
|---|---|
| Yapım | Yapının inşaatında ya da yangın tesisatının montajında yüklenici olarak çalışmak |
| Tasarım | Yapının yangın, tahliye, algılama veya söndürme projesini çizmek |
| Danışmanlık | Yapı sahibine yangın güvenliği konusunda danışmanlık vermek |
| Fenni mesuliyet | Yapının fenni mesulü olmak |
| Denetim | Yapı denetimi ya da benzeri bir denetim görevinde bulunmak |
| Malzeme satışı | Yapıdaki yangın kapısı, dedektör, sprinkler gibi ürünleri satmak |
Listenin sonunda “ve benzeri ticari faaliyetler” ifadesi yer alır. Bu nedenle sayılanlarla sınırlı kalınmaz; bakım sözleşmesi, periyodik muayene hizmeti gibi yapıyla süreklilik taşıyan ticari ilişkiler de aynı mantıkla değerlendirilir.
Akrabalık yasağı hangi dereceleri kapsar?
Uzman; kendisini, üçüncü dereceye kadar kan hısımlarını, ikinci dereceye kadar kayın hısımlarını ve evlatlıklarını ilgilendiren ya da iş ilişkisi bulunan kişi, kurum veya kuruluşların taraf olduğu veya ilgili bulunduğu proje ve yapılarda görev alamaz.
| Derece | Kapsanan yakınlar |
|---|---|
| Kan hısımlığı, 1. derece | Anne, baba, çocuk |
| Kan hısımlığı, 2. derece | Kardeş, büyükanne, büyükbaba, torun |
| Kan hısımlığı, 3. derece | Amca, dayı, hala, teyze, yeğen |
| Kayın hısımlığı, 1. derece | Eşin anne ve babası, eşin çocukları |
| Kayın hısımlığı, 2. derece | Eşin kardeşleri, eşin büyükanne ve büyükbabası |
| Evlatlık | Evlat edinilen kişiler |
Tablo, Türk Medeni Kanunu'ndaki genel hısımlık derecelendirmesine göre hazırlanmıştır ve kuralın kapsamını göstermek amacı taşır.
İş ilişkisi ne anlama gelir?
Taslakta iş ilişkisinin türü sınırlanmaz. Uzmanın çalıştığı ya da çalışmış olduğu bir şirketin, düzenli hizmet verdiği bir müşterinin veya ortaklık ilişkisi bulunan bir kuruluşun taraf olduğu yapılar bu kapsamda değerlendirilir. Örneğin bir fabrikada iş güvenliği uzmanı olarak çalışan kişinin aynı fabrikanın periyodik kontrolünde görev alması bu kurala takılır.
Engel durumunda uzman ne yapar?
Uzman, görev kendisine verildiğinde ya da belgeler teslim edildiğinde, görevden çekilmeyi haklı kılacak bir mazeretini en geç 2 iş günü içinde mahalli itfaiye teşkilatına bildirmek zorundadır. Çıkar çatışması bu mazeretlerin başında gelir. Görev başkasına devredilemeyeceği için uzmanın kendi yerine birini önermesi değil, durumu itfaiyeye bildirmesi beklenir.
Uzman hediye veya menfaat kabul edebilir mi?
Hayır. Uzman, görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendisi, yakınları veya üçüncü kişiler lehine menfaat sağlayamaz, hediye alamaz ve aracılıkta bulunamaz. Üstlendiği işlerin sahiplerine hizmet bedeli dışında haksız bir mali külfet de getiremez. Bedel itfaiye hesabı üzerinden ödendiği için bina tarafının uzmana doğrudan ödeme yapması öngörülmez.
Dayanak
- Yönetmelik Taslağı Madde 8/2-a: Ticari faaliyet yasağı
- Yönetmelik Taslağı Madde 8/2-ç: Akrabalık ve iş ilişkisi
- Yönetmelik Taslağı Madde 8/2-d: Menfaat ve hediye yasağı
- Yönetmelik Taslağı Madde 21/3: Mazeretin 2 iş günü içinde bildirilmesi
- Yönetmelik Taslağı Madde 27/3–4: Bedelin itfaiye üzerinden ödenmesi
- Okan SARIİş Güvenliği Uzmanı
- Oğuzhan YAVUZİş Güvenliği Uzmanı