YGU'nun Gizlilik Yükümlülüğü ve Görevi Başkasına Devredememesi

Periyodik kontrol sırasında uzman, bir binanın projelerine, güvenlik zaafiyetlerine, kullanıcı yüküne ve bazen ticari sırlarına erişir. Taslakta bu erişimin sınırları iki kuralla çizilir: görevin kişiye bağlı olması ve öğrenilenlerin gizli tutulması.

YGU görevini başkasına devredebilir mi?

Hayır. Uzman yürüttüğü görevi bizzat yerine getirmekle yükümlüdür ve görevin icrasını kısmen veya tamamen başka bir kimseye devredemez. Bu kural, kontrolün kayıtta adı geçen uzman tarafından yapılmasını güvence altına alır. Yetki belgesi kişiye özgü verildiği için başka birinin sahada kontrol yapıp raporun belge sahibince imzalanması bu kuralla bağdaşmaz.

Kuralın istisnası itfaiyenin takdirine bırakılır. Yapının türü, büyüklüğü ve tedbirleri dikkate alınarak aynı iş için birden fazla uzman görevlendirilebilir. Yüksek tehlikeli yapılarda ise YGU-3 ile YGU-K'nin birlikte görev yapması zaten öngörülür. Bu durumlarda iş devredilmiş sayılmaz; her uzman kendi görevlendirmesiyle çalışır.

Şirket bünyesinde çalışan uzman için durum farklı mıdır?

Özel hukuk tüzel kişileriyle protokol yapılabilmesi için uzmanların şirkette istihdam edilmesi, görev alacak uzmanların protokolde belirtilmesi ve hizmetin bu uzmanlar tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. Şirket, protokolde adı geçmeyen birini sahaya gönderemez; görev yine protokolde belirtilen uzmanca bizzat yürütülür.

Gizlilik yükümlülüğü neleri kapsar?

Görevi sebebiyle uzmana teslim edilen bilgi ve belgelerin ve görev sırasında öğrenilen sırların gizliliğinin sağlanması zorunludur. Onaylı projeler, yapının güvenlik düzeni, depolanan maddelerin türü ve miktarı, tespit edilen eksiklikler bu kapsamdadır. Yükümlülük uzmanlık görevi sona erdikten sonra da devam eder; belgenin süresinin dolması ya da iptal edilmesi gizlilik borcunu ortadan kaldırmaz.

Gizlilik raporun paylaşılmasına engel olur mu?

Olmaz. Yangın güvenlik raporu itfaiyede arşivlenir, ilgili idareye gönderilir, yönetici veya yapı sahibine tebliğ edilir ve yapının görünür bir yerine asılır. Bu dağıtım yönetmeliğin öngördüğü bir işlemdir. Gizlilik yükümlülüğü, bu resmî kanallar dışında bilginin üçüncü kişilerle paylaşılmasını yasaklar.

Raporlarda uzmanın yorum sınırı nedir?

Uzman raporlarında uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; nitelendirme ve değerlendirmede bulunamaz. Örneğin bir eksikliğin hangi kanuna göre suç oluşturduğu ya da sorumlunun kim olduğu gibi hukuki değerlendirmeler rapora yazılmaz. Raporda eksiklik, dayanağı ve teknik açıklaması yer alır.

Bu kurallara uyulmazsa ne olur?

Görevin devredilmemesi, gizlilik ve rapor dili, taslağın 8. maddesinde düzenlenen sorumluluklar arasında yer alır. Bu sorumlulukları yerine getirmeyen uzmanın yetki belgesi Bakanlıkça iptal edilir. Gizliliğin ihlali ayrıca genel hükümlere göre hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.