Yangın güvenlik uzmanlığıyla ilgili en sık sorulan sorulardan biri takvimle ilgilidir: bina sahiplerinin ne zaman başvuru yapmak zorunda kalacağı ve uzman adaylarının eğitimlere ne zaman başlayabileceği. Taslakta bu soruya tek bir tarihle cevap verilmez; hükümler üç ayrı tarihte uygulanmaya başlanacaktır.
Hangi hüküm hangi tarihte yürürlüğe girecek?
| Hükümler | Yürürlük tarihi | Uygulamadaki karşılığı |
|---|---|---|
| Eğitim, sınav, yetki belgesi, eğitici kuruluşlar, komisyon ve diğerleri | Yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlandığı gün | Uzman yetiştirme süreci ilk olarak başlatılacaktır |
| Uygunluk görüşü ve tatbikat | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin (BYKHY) yürürlük tarihine göre belirlenecek tarih | Proje ve iskân aşamasındaki görevler yangın yönetmeliğindeki yeni düzenlemeyle birlikte uygulanacaktır |
| Periyodik kontrol | 1 Ocak 2028 | Bina sahipleri ve yöneticiler için başvuru yükümlülüğü doğacaktır |
Bu sıralamanın bir mantığı vardır. Periyodik kontrollerin başlayabilmesi için önce yeterli sayıda uzmanın eğitilmesi, sınava alınması ve yetki belgesi alması gerekir. Yayım tarihi ile 2028 arasındaki süre bu hazırlık için ayrılmış bir dönem olarak değerlendirilebilir.
Mevcut binalarda ilk başvuru ne zaman yapılacak?
Taslağın geçici birinci maddesinde, halihazırda kullanıma ilişkin belgesi bulunan ve EK-1'deki listeye giren binalar için ayrı bir takvim öngörülür. Bu binaların ilk periyodik kontrol başvuruları 1 Ocak 2028'den itibaren bir yıl içinde yapılacaktır.
Her mevcut binanın 2028'de başvurması gerekmez. Kullanım izni tarihine EK-1'deki kontrol süresi eklendiğinde 2028'den daha geç bir tarih bulunursa, ilk başvuru için bu tarih esas alınır.
| Örnek bina | Kullanım izni | EK-1 süresi | Hesaplanan tarih | İlk başvuru |
|---|---|---|---|---|
| 1.000 m² üzeri bir iş merkezi | 2015 | 4 yıl | 2019 | 2028 içinde |
| 30 odalı bir otel | 2025 | 4 yıl | 2029 | 2029'a göre |
| Düşük tehlikeli bir atölye | 2027 | 5 yıl | 2032 | 2032'ye göre |
Tablodaki yıllar yalnızca hesaplama mantığını göstermek için seçilmiştir; gerçek bir binada gün ve ay da hesaba katılır.
2028'de başvuran binalara hangi esneklik tanınacak?
Geçiş yılında çok sayıda başvurunun aynı anda gelmesi beklenmektedir. Bu nedenle 2028 yılı içinde ilk başvurusunu yapan binalar için kontrol aşamalarına ilişkin olağan iş günü süreleri uygulanmayacak; bu binaların kontrolü başvuru tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanacaktır. Böylece itfaiyelere ve uzmanlara geçiş yılında daha geniş bir zaman tanınmış olacaktır.
Takvime göre hangi hazırlıklar yapılabilir?
Uzman adayları
Eğitim ve sınav hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe girdiği için ilk eğitim duyuruları Bakanlığın resmî internet sayfasından takip edilebilecektir.
Bina yöneticileri ve yapı sahipleri
Binanın EK-1'deki satırı ve kullanım izni tarihi şimdiden belirlenebilir; onaylı yangın projeleri ile bakım ve test belgeleri gözden geçirilebilir.
İtfaiye teşkilatları
Başvuruların karşılanması için personel planlaması yapılabilir; gerektiğinde uzmanlarla imzalanacak protokoller değerlendirilebilir.
Takvim taslak metne dayandığından nihai yönetmelikte tarihlerin değiştirilmesi mümkündür. Yayım tarihi kesinleştiğinde eğitim ve yetki belgesi sürecinin fiilen ne zaman başlatılacağı da netlik kazanacaktır.
Dayanak
- Yönetmelik Taslağı Madde 30: Yürürlük
- Yönetmelik Taslağı Geçici Madde 1: Geçiş dönemi uygulamaları
- Yönetmelik Taslağı Madde 24/1: Periyodik kontrol aşamalarının süreleri
- Yönetmelik Taslağı EK-1: Periyodik kontrol süreleri
- Okan SARIİş Güvenliği Uzmanı
- Oğuzhan YAVUZİş Güvenliği Uzmanı