Yeni düzenlemeyle ilgili en net sorulardan biri zorunluluk sorusudur. Periyodik kontrolün bir tavsiye mi yoksa yasal bir yükümlülük mü olduğu, taslağın 23. maddesinde açıkça cevaplanır.
Periyodik yangın kontrolü yasal bir zorunluluk mudur?
Evet. 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında kullanıma ilişkin belgeye sahip olan ve EK-1'de belirtilen yapılar, aynı ekte belirtilen sürelerle periyodik kontrole tabi tutulur. Zorunluluk binanın türüne ve büyüklüğüne bağlıdır; EK-1'de satırı bulunmayan yapılar bu yükümlülüğün dışında kalır.
| Kullanım sınıfı | Periyodik kontrol zorunluluğu başlar |
|---|---|
| Konutlar | Yapı yüksekliği 30,50 m ve üzeri |
| Konaklama amaçlı binalar | Oda sayısından bağımsız olarak (25 ve altı 5 yıl, üzeri 4 yıl) |
| Kurumsal, büro, ticaret, toplanma | İnşaat alanından bağımsız olarak (1.000 m² ve altı 5 yıl, üzeri 4 yıl) |
| Endüstri ve depolama | Tehlike sınıfına göre (düşük 5, orta 4, yüksek 3 yıl) |
| Yüksek tehlikeli yerler | Sınır olmaksızın, 3 yılda bir |
Tablodan da görüldüğü gibi konutlar dışındaki sınıflarda bir alt sınır öngörülmemiştir. Küçük bir otel, küçük bir büro ya da düşük tehlikeli bir atölye de EK-1 kapsamındadır; yalnızca kontrol süresi daha uzun tutulur.
Başvuru yükümlülüğü kime aittir?
Yapıda yönetici varsa yönetici, yoksa yapı sahipleri periyodik kontrol için mahalli itfaiye teşkilatına başvurur. Başvurunun, geçerli periyodik kontrol süresinin bitim tarihinden en geç 60 gün önce yapılması gerekir. Başvuruya EK-5/A başvuru formu, EK-5/B taahhütname ve ödeme dekontu eklenir.
Başvuru yapılmazsa hangi yaptırım uygulanır?
Taslakta iki ayrı sonuç öngörülür. İlk olarak, yapının geçerli bir yangın güvenlik raporu bulunmamasından doğacak sorumluluk yöneticiye, yönetici yoksa yapı sahibine yüklenir. İkinci olarak, süresi içinde başvuru yapılmazsa ilgili idarece 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanır.
Kontrolde eksiklik çıkması ve bu eksikliklerin verilen sürede giderilmemesi hâlinde ise İmar Kanunu ya da 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır; aykırılık suç teşkil ederse Türk Ceza Kanunu'na göre işlem yapılır.
Apartmanda karar çıkmazsa sorumluluk kalkar mı?
Kalkmaz. Kat malikleri kurulundan ödenek için karar çıkmaması ya da ödemelerin tamamlanamaması nedeniyle periyodik kontrolün zamanında yapılamaması hâlinde doğacak sorumluluk yapı sahiplerine aittir. Kurul kararının alınamaması, yükümlülüğü ortadan kaldıran bir gerekçe olarak kabul edilmez.
Zorunluluk ne zaman başlayacak?
Periyodik kontrole ilişkin hükümler 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girecektir. Mevcut binaların ilk başvuruları 2028 yılı içinde yapılacaktır; kullanım izni tarihine EK-1 süresi eklendiğinde daha geç bir tarih bulunursa bu tarih esas alınır. Taslak henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadığı için bu tarihlerin nihai metinde değiştirilmesi mümkündür.
Dayanak
- Yönetmelik Taslağı Madde 23: Periyodik kontrol başvuruları ve sorumluluk
- Yönetmelik Taslağı Madde 24/6: Yaptırımlara ilişkin kanunlar
- Yönetmelik Taslağı EK-1: Periyodik kontrol süreleri
- Yönetmelik Taslağı Madde 30 ve Geçici Madde 1: Yürürlük
- Okan SARIİş Güvenliği Uzmanı
- Oğuzhan YAVUZİş Güvenliği Uzmanı

