Akaryakıt ve gaz tesisleri, kimyasal madde depoları, boya ve çözücü üretilen fabrikalar gibi yapılarda yangın riski yalnızca binanın yapısından değil, içinde tutulan maddelerden kaynaklanır. Taslakta bu yapılar için ayrı bir kontrol düzeni kurulur: süre kısaltılır ve kontrol iki farklı uzmanlık alanından gelen uzmanlara birlikte verilir.
Yüksek tehlikeli yapılar kaç yılda bir kontrol edilir?
EK-1'de yüksek tehlikeli endüstriyel tesisler, yüksek tehlikeli depolama tesisleri ve yüksek tehlikeli yerler için kontrol süresi 3 yıl olarak belirlenir. Yüksek tehlikeli yerlerde herhangi bir büyüklük sınırı aranmaz; küçük bir tesis de 3 yılda bir kontrol edilir.
Kontrol neden iki uzmanla yapılır?
EK-1'in notlarında yüksek tehlikeli yapı ve yerlerdeki periyodik kontrollerin YGU-3 ve YGU-K seviyesindeki uzmanlarca birlikte gerçekleştirileceği belirtilir. Bunun nedeni görev paylaşımıdır: YGU-3 yapının yangın güvenliği tedbirlerini bütün olarak değerlendirir; YGU-K ise yüksek tehlikeli yapıların periyodik kontrolü sürecinde tehlikeli maddelerin tespiti ve sınıflandırılmasında görev alır. Hangi maddenin, hangi miktarda ve hangi koşulda tutulduğu, alınması gereken tedbirleri doğrudan belirler.
YGU-K kimdir, hangi eğitimi alır?
YGU-K seviyesine kimya mühendisleri ve kimya alanında lisans eğitimini tamamlayanlar başvurur. Asgari eğitim süresi 35 saattir: yangın bilimi (2 saat), yasal çerçeve (4 saat), yüksek tehlikeli binalar ve tehlikeli maddeler (24 saat) ve periyodik kontrol süreçleri (5 saat). Sınavda en az 25 çoktan seçmeli soru sorulur ve 70 puan başarı ölçütü olarak aranır.
| Konu | YGU-3 | YGU-K |
|---|---|---|
| Kimler | YGU-2 belgesi ve deneyim şartını sağlayan mimar ve mühendisler | Kimya mühendisleri ve kimya lisans mezunları |
| Yüksek tehlikeli yapılardaki görevi | Yapının yangın güvenliği tedbirlerinin kontrolü | Tehlikeli maddelerin tespiti ve sınıflandırılması |
| Ek eğitim | 40 saat (yüksek tehlikeli binalar 24, uluslararası standartlar 16) | 35 saat |
| Bedel payı | Diğer uzmanlarla eşit pay | Diğer seviyedeki uzmanlara ödenen bedelin %25'i |
Hangi yapılar yüksek tehlikeli sayılır?
Yüksek tehlikeli yapıların tanımı ve sınıflandırması Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin (BYKHY) ilgili kısmında yapılır. Eğitim müfredatındaki ilgili modülde patlayıcı maddeler, parlayıcı ve patlayıcı gazlar ile yanıcı ve parlayıcı sıvılar ve bu maddelerin depolandığı ve kullanıldığı yerler sayılır. Endüstri ve depolama tesislerinde ise yapının düşük, orta veya yüksek tehlikeli olması, içinde yürütülen faaliyete ve depolanan malzemeye göre belirlenir.
Periyodik kontrolde tehlike sınıfı nasıl sorgulanır?
EK-6 Periyodik Kontrol Formu'nun ön şartlarından biri, yapının mevcut kullanımının projesinde belirtilen tehlike sınıfına uygun olup olmadığıdır. Düşük ya da orta tehlikeli olarak projelendirilen bir tesiste sonradan yüksek tehlikeli malzeme kullanılmaya başlanmışsa bu durum kontrolün ilk aşamasında ortaya çıkar. Esaslı tadilat sayılmasa bile kontrol süresini değiştiren bu tür kullanım değişikliklerinin yapı sahibince itfaiyeye bildirilmesi gerekir.
Dayanak
- Yönetmelik Taslağı Madde 5/2-ç ve 6/2-b: YGU-K
- Yönetmelik Taslağı EK-1 ve Not 3: Yüksek tehlikeli yapılar
- Yönetmelik Taslağı EK-2 Modül 6-B ve 7-B: YGU-K eğitimi
- Yönetmelik Taslağı Madde 11/5: YGU-K sınavı
- Yönetmelik Taslağı EK-3 Madde 7.4: YGU-K bedel payı
- Yönetmelik Taslağı Madde 24/8 ve EK-6: Kullanım değişikliği ve ön şartlar
- Okan SARIİş Güvenliği Uzmanı
- Oğuzhan YAVUZİş Güvenliği Uzmanı

